Nieuws


lezerssociëteit Praamstra

we worden een besloten groep
een select gezelschap dat
in hoekjes van banken kruipt
om zich te verliezen in
zoveel tijd als er nodig is
om nog even dit hoofdstuk uit te lezen

je doet de deur open
heet ons welkom
gastheer op ons volgend avontuur
we lezen met scheve hoofden namen
haken aan een titel in een gangpad
je fluistert hier en daar advies

en leidt ons stil naar onze
stoelen sofa’s vensterbanken
schenkt onze glazen vol
de woorden mogen weer
meerlettergrepig de boeken vuistdik
je tekent tevreden de leesuren op

“Op 26 januari vierde boekhandel Praamstra zijn 125-jarig bestaan. Voor dit heuglijke feit schreef ik een gedicht voor Chrisjan en zijn vrouw Paula, die de winkel sinds 1974 leiden. Ik had het naar aanleiding van een krantenbericht nog met Chrisjan over ontlezing en of er nog een toekomst was voor boekhandels. Zelf denk ik dat er altijd gelezen zal worden, al wordt het misschien minder. Over nog eens 125 jaar zou Praamstra misschien een besloten sociëteit kunnen zijn voor de ware liefhebbers van het woord.”


een reservering voor iedereen, graag

wat is nou een stad
een strooigoed aan gebouwen
huishoudboek vol afspraken
weinig meer dan dat

en mensen komen
nestelen tussen de regels
ademen de straten wakker
ze brengen leven

steken handen uit
en brengen halen helpen
maken dat de stad meer is
dan ze voorheen was

geen zwart-wit gegeven
maar een kleurrijke dis
waaraan voor iedereen
een plaats is gereserveerd

geschreven voor de vrijwilligersavond van de gemeente Deventer, 23 november 2017


Slotgedicht Deventer op film!

Met dank aan Erna Lammers van De Stentor Deventer is mijn slotgedicht getiteld Deventer, dat ik tijdens de officiële overdracht van het Deventer Dichterschap voordroeg op Het Tuinfeest, als filmpje verschenen. Mét ondertiteling! Dan kun je het nog even rustig terug luisteren en zien. Deventer, bedankt voor de twee pracht jaren. Wibo, heel veel succes en plezier de komende tijd!

 


Tot slot

Lieve mensen, wat is er de afgelopen twee jaar veel gebeurd! Gister droeg ik tijdens Het Tuinfeest alweer het Deventer Dichter stokje over aan mijn opvolger Wibo Kosters. Hierbij, speciaal voor jullie, mijn slotgedicht. Bedankt voor de prachtige tijd!

Deventer

Je was de liefste onbekende
in gedroomd vakantieland,
bezaaid met zonnige boetiekjes
waar de kerkklok trage uren slaat.

Ik heb gedanst op al je pleinen,
tastte je straten en je steegjes af.
Ik baadde pootje in de levensader
die jou ooit bestaansrecht gaf.

Je gaf je mensen aan me prijs
zodat ik jou kon lezen.
Ik sprak verdwaalden en verdwaasden,
bezielden en verweesden,
en trof de dwarse denkers
uit je sprekende verleden.

Soms werd je me teveel,
dan klonk mijn lofzang als een noodkreet:
Hoe van al die losse schakels
pure chocola te maken?

Je bent de kleuters met de skelters op de Brink,
de menigte die samenkomt in tijd van rouw,
de hoer die kalmpjes rookt in haar portaal,
de man in pak met paling voor zijn vrouw.

Je bent de kerk die veel te groot is voor zijn rol,
de IJsselstroom die schitterend door het landschap voert,
de geur van koek die ‘s morgens in de lucht hangt;
en ik, je aangenomen kind, niet langer een toerist.

Als ik moegepraat en uitgestreden
van mijn trip door opgefokte steden
bij je thuiskom,
staan je huizen aan de Wellekade
als ouders aan de eindstreep, klaar
om mij naar bed te dragen.


De IJssel in twee boeken verschenen

Deze zomer is mijn gedicht De IJssel in twee boeken opgenomen die verschenen
ter gelegenheid van de IJsselbiënnale:
in Kester Freriks – Langs de IJssel
en in de reisgids van de biënnale.

  


Herman Posthumus Meyjes overleden

Droevig nieuws: op 1 juni jl. is onze voormalig Deventer Dichter Herman Posthumus Meyjes overleden. Wie persoonlijk afscheid van hem wil nemen is morgen, zaterdag 10 juni, welkom om 15:00 in crematorium “Steenbrugge” aan de Raalterweg 27 in Diepenveen.


Geert Groote project met beeldhouwer Karoly Szekeres

Vorige week stond ik samen met beeldhouwer Karoly Szekeres in De Stentor vanwege een project rondom Geert Groote waarvoor Karoly iets heeft gemaakt en ik iets heb geschreven. Lees er hieronder alles over. In september is de onthulling, ik verklap nog even niets. Dank aan Bert Felix voor het artikel en Ronald Hissink voor de foto’s!


#15 Ware rijkdom

Voor Lintjesregen 2017 liet ik me inspireren door het begrip “Rijkdom”. Juist in onze maatschappij die in grote mate wordt beheerst door individualisme zijn mensen die zich belangeloos inzetten voor een ander zo belangrijk.
—–

Ware rijkdom

Wonend in een gouden stad
langs water dat knipoogt naar de zon
flaneren wij, gehuld in brons
langs de betonnen boulevard.

Samen voor ons eigen
laten we ons leiden
door wat we bij de ander zien:

een groter huis, een diepere tuin
een wittere lach, een eigen jacht;
nog voor we het ene hebben volbracht
lonkt er al een ander doel.

Misschien is ware rijkdom dat,
wat je in dit eeuwig eindige
woelig bloeiende leven
voor een ander kunt betekenen.


Gemeente Deventer zoekt nieuwe Deventer Dichter

Bent u de nieuwe DEVENTER DICHTER ?

Deventer is een boekenstad van (inter)nationale faam. Daarbij past de aanstelling van een eigen dichter, telkens voor een periode van twee jaar. Wij zijn nu op zoek naar de zevende Deventer dichter. De Deventer dichter laat zich inspireren door (actuele) gebeurtenissen in Deventer en zorgt ervoor dat lezers hier op een andere manier bij stil staan. De Deventer dichter is volledig onafhankelijk in de keuze van de onderwerpen, stijl en toonzetting.

Op zaterdag 5 augustus 2017 loopt de periode van de huidige Deventer dichter af en wordt de nieuwe dichter tijdens het Tuinfeest aangesteld. Hij of zij ontvangt een (onkosten)vergoeding van € 4.000,- per jaar (maar komt niet in dienst bij de gemeente Deventer). De gedichten van de nieuwe Deventer dichter worden gepubliceerd.

Wie zoeken we?

Een kandidaat met overtuigende poëtische kwaliteiten en een sterke betrokkenheid bij het leven in de gemeente Deventer. De gedichten zijn toegankelijk genoeg om een breed publiek aan te spreken. De Deventer dichter maakt minimaal acht gedichten per jaar en speelt in op de actualiteit van belangrijke gebeurtenissen in Deventer op zijn/haar geheel eigen wijze. De kandidaat is inwoner van de gemeente Deventer.

Reageren?

Bent u geïnteresseerd? Dan kunt u zich aanmelden. Uw aanmelding bestaat uit één A4-tje, waarin u aangeeft hoe u invulling zou geven aan het uitvoeren van het dichterschap en uw zichtbaarheid als dichter van en in de stad. Uw aanmelding gaat vergezeld van een relevante CV en drie eerder gemaakte en/of gepubliceerde gedichten. Een selectiecommissie selecteert uit de kandidaten de nieuwe Deventer dichter 2017 – 2019. De selectiecommissie behoudt zich het recht voor om rechtstreeks kandidaten te benaderen.

Uw aanmelding moet uiterlijk vrijdag 19 mei 2017 binnen zijn bij de gemeente. Dit kan via het e-mailadres a.termaat.bergisch@deventer.nl. Of u kunt uw aanmelding opsturen naar:

Gemeente Deventer, t.a.v. A. Termaat, Postbus 5000, 7400 GC Deventer.

Heeft u nog vragen? Dan kunt u contact opnemen met Annejos Termaat, via 06-51281751


Gesprek met Kester Freriks

Voor zijn nieuwe boek getiteld Langs de IJssel dat in juni zal verschijnen wandelt schrijver Kester Freriks momenteel langs de IJssel. Het boek zal gaan over cultuur en natuur langs onze geliefde rivier. Hij begint bij haar oorsprong als aftakking van de Rijn en komt tot de monding in het Ketelmeer. Onderweg schrijft hij o.a. over landschappen en voetveren en de mensen die hij ontmoet. Een van de mensen die hij ontmoette ben ik, aangezien mijn gedicht De IJssel in staal bij het pondje aan de Worp zijde ligt. Het was een interessant gesprek waarin Kester me honderduit vroeg over mijn band met- en kijk op het water. Ik kijk uit naar het boek.


Gedicht Palmyra in het Arabisch vertaald!

Bijzonder nieuws: Op initiatief van Cora Smelik is mijn gedicht over Palmyra in het Arabisch vertaald. Dat is gedaan door Ferida Jawad. Nu kunnen de Syrische mensen die bij de voordracht in de synagoge waren het gedicht ook in een taal die dichter bij ze ligt dan het Nederlands lezen. Cora en Ferida, ontzettend bedankt!


#14 Palmyra

Naar aanleiding van de tentoonstelling: “Palmyra. Stad van duizend zuilen in Deventer.”, die nog tot 12 maart te zien is in de Waag op de Brink schreef ik mijn 14e stadsgedicht. De tentoonstelling bracht me tot het inzicht dat elke stad ooit is geboren, maar net zo vergankelijk is als de mensen die er wonen. Daarnaast bedacht ik me dat elk aardse heiligdom, hoezeer het de tand des tijds ook heeft doorstaan, kwetsbaar is. Juist dat wat van grote historische en culturele waarde heeft valt ten prooi aan terroristen. In Palmyra hebben mensen hun leven gegeven om de stad en wat zij herbergt te beschermen en toch staan er nog slechts 2 van de 16 zuilen overeind. IS heeft er lelijk huisgehouden en hoewel ik vandaag las dat het Syrische leger heeft terug veroverd is niets ooit een garantie voor behoud. Daarover gaat onder andere het gedicht:

Palmyra

Hoeveel tijd is ons gegeven?
Hoeveel plek ons toebedeeld?
Wat bepaalt hoe lang we leven?
Wat bepaalt hoeveel?

Hoeveel haat schuilt in het wezen
dat vernietigt en verjaagt?
Hoeveel liefde is er nodig
om die haat te lijf te gaan?

Hoe bewaar je het bewijs
dat een stad ooit is geboren
als de schouder die haar draagt
van steen tot zand vergaat
en haar toegangspoort het oog wordt
van een gloeiendhete naald?

Hoe bewaar je het bewijs
dat er vreugde heeft geheerst
als haar openluchttheater
opereert als strijdtoneel
en zelfs de tombes op haar grond
de dood niet meer bewaken?

Slechts de toekomst kan haar geven
wat ze sterker dan geluk ontbeert:
De kans om te herrijzen
met wat van haar niet stuk kon gaan,
want op de vrede volgt strijd,
maar op de strijd volgt vrede.

Is de geest altijd groter dan het lijf dat hij bewoont?
Is een mens altijd kleiner dan dat waarvan hij droomt?
Op de vraag volgt de stilte,
op de stilte volgt de vraag.


Regel uit mijn gedicht in krijtspray!

Op zondagmiddag 12 februari startte het kunstproject ‘Stadsverlichting Deventer’ in en rond het Museum Geert Groote Huis. Centraal staat hierbij het werk van 8 dichters op en rond het Lamme van Dieseplein en 8 kunstenaars in het museum.

Stadsverlichting is van oorsprong een initiatief van Tijn Touber. Hij wil hiermee een cultuur van geestelijke verlichting stimuleren. Krijnie Beyen heeft het naar Deventer vertaald en zij is de stuwende kracht achter het project. Krijnie Beyen is ondernemend kunstenaar en begeleider van systemische opstellingen. Het begint ermee, volgens Krijnie, dat iedereen de verantwoordelijkheid neemt voor zijn eigen leven en leefomgeving. Door Stadsverlichting Deventer hoopt zij mensen te inspireren.

Mijn bijdrage als een van de 8 dichters bestaat uit het gedicht “Ik wens je toe”, waaruit uitgelicht de regel: “Ik wens je toe een wandeling door andermans gedachtegang”, die in krijtspray is gespoten op het plein voor het museum. Het project duurt tot en met 21 maart, ga dus vooral eens kijken 🙂


Workshops poëzie en songwriting op Etty Hillesum lyceum

Deze maand ben ik gevraagd om workshops te geven op het Etty Hillesum lyceum en wel op de locaties Het Vlier en Het Stormink. Lesgeven doe ik al een tijdje, zowel privé als op Middelbare Scholen, maar een school in Deventer was nieuw voor me. Bij beide locaties werd me gevraagd te vertellen over het Deventer Dichterschap en schrijven in het algemeen. Ik betrok er muziek bij en gaf de leerlingen associatie oefeningen waaronder het in gedachten nemen van een voorwerp in het lokaal om daar vervolgens in 5 minuten tijd alles over op te schrijven wat je je maar kunt bedenken en daarbij al je zintuigen te betrekken. Dit, om de leerlingen in contact te brengen met een vrije manier van schrijven en ze te doen inzien dat het er niet om gaat dat alles wat uit je pen komt goed moet zijn. Er moet al zoveel op school. De gedachte dat het goed moet zijn wat je gaat maken kan het schrijf proces enorm blokkeren.

Aan de hand van filmpjes van o.a. de Jeugd van Tegenwoordig liet ik zien hoe dicht rap en poëzie bij elkaar kunnen liggen en op welke manier tekst in kan worden gezet bij muziek, omdat ik het belangrijk vind dat jongeren bij poëzie niet alleen aan “iets heel moeilijks” denken en hoop het dichter naar ze toe te brengen. Het was mooi om te zien hoeveel talent er in de leerlingen schuilt en hoezeer hun eigen kijk op de wereld voor het voetlicht kan komen wanneer ze niet gehinderd worden door angst of perfectionisme. Een van de leerlingen had als voorwerp een flesje water gekozen en stak hierop van wal over de oceaansoep, overbevissing en waterschaarste in sommige delen van de wereld. Met veel plezier kijk ik terug.
Leerlingen, bedankt!

 


#13 Ik wens je toe

Hierbij mijn 13e stadsgedicht, getiteld Ik wens je toe.
Het gaat over alles wat ik de Deventer inwoners voor het komende jaar toewens.
Het is deze maand geschreven in Kleve, Duitsland, waar ik was om op de planten en garnalen van mijn ex-vriendje te passen terwijl hij en zijn vrouw op huwelijksreis naar Cuba gingen.

In Duitsland kon ik een aantal zaken van de laatste tijd laten bezinken, waaronder mijn verhuizing van de binnenstad de Zandweerd en alles wat daarbij kwam kijken.
De foto eronder van het schone Duitse landschap vond ik goed bij de woorden passen.

 

Ik wens je toe    

Ik wens je voor het nieuwe jaar
een goed begin, oprecht contact,
een dikke huid, een wintervacht.

Ik wens je toe
een bloemenzee, een stralenkrans,
een ongeremde dadendrang.
Ik wens je toe een wandeling
door andermans gedachtegang.

Ik wens je toe gezond verstand
wanneer je televisie kijkt.
Ik wens je toe een uitzicht
waarin het eeuwig lente blijft.

Ik wens je toe een rijke oogst
van alles wat je hebt gezaaid;
dat wat je toekomt jou bereikt
en wat je zwak maakt jou verlaat.

Ik wens je dat het beter wordt
wanneer je dagen somber zijn.
Ik wens je de hereniging
met wat je meende kwijt te zijn.

Ik wens je toe berusting
wanneer je tijd gekomen is.
Je bent nog niet verloren
zolang je ergens wordt gemist.

Ik wens je naast vervulling
van al wat ik je wensen kan
dat niet alles beter wordt
en dat niet alles goed zal zijn
opdat er iets te wensen blijft.

 


#12 Duiker

Afgelopen dinsdag was in de Deventer Schouwburg de benefietavond voor 3FM Serious Request, getiteld Ademloos. Het goede doel van dit jaar is het voorkomen van kindersterfte door longontsteking in o.a. de Hoorn van Afrika en Ivoorkust. Johanneke mocht de avond openen met een gedicht dat ze schreef vanuit het perspectief van een kind dat droomt van een later waarin het beter is en duiken kan. Het gedicht werd in het midden van het programma op bijzondere wijze geveild door Jan Terlouw. Ze zong als verrassing -het stond niet in het programma vermeld- nog het prachtige lied Leave a light on van Martin Van de Vrugt mee. Het was een mooie avond. Tijdens de opening sprak ze de wens uit dat we ook buiten initiatieven als Serious Request en buiten kerst aan de rest van de wereld blijven denken. Hierbij het gedicht:

 

Duiker

Later wil ik duiker zijn
om parels uit hun schelp te vissen,
schatten uit hun wrak te lichten
en koning van de zee te zijn.

Ik wil de naam van alle vissen weten,
vliezen tussen mijn tenen kweken,
de wolken vanuit het water zien bewegen
en boze kreeften kopjes geven.

Ik wil niet meer hoesten als ik praat,
niet meer zweten als ik slaap
en niet meer wachten op de dokter.

Later wil ik duiker zijn
om parels uit hun schelp te vissen,
schatten uit hun wrak te lichten
en koning van de zee te zijn.

Later moet ik beter zijn.
God, laat mij een duiker zijn.



Johanneke ter Stege wint Talentprijs Overijssel!

In een overvol theater Odeon in Zwolle ontving Deventer dichter Johanneke ter Stege op donderdag 22 september de Talentprijs Overijssel uit handen van Ank Bijleveld. Mede genomineerden waren stadsgenoot Rob Dekay en mede ArtEZ-ganger Karel J. Schepers. De prijs bestond naast een grote bos bloemen uit een prachtig beeldje van kunstenares Karin Wijnand: een soort glazen golf met een stenen veer erop en een cheque van €1000,- waar ze een goede bestemming voor weet: een nieuwe piano. De jury, bestaande uit o.a. André Manuel, lichtte toe: “Johanneke ter Stege. Een groots talent, waar we als Overijssel niet omheen kunnen… “We verwachten dat ze nog veel meer in haar mars heeft.” en: “Met zoveel talent hoef je nooit te kiezen, want juist de persoonlijkheid met zoveel facetten geeft haar talent weer,”.


Nieuw platform is feestelijk gelanceerd!

Op poëziefestival Het Tuinfeest in Deventer gaf Deventer Dichter Johanneke ter Stege het officiële startschot voor het nieuwe online platform van de Deventer Dichter. Het platform werd feestelijk gelanceerd met voordrachten van oud-stadsdichters Herman Posthumus Meyjes, Jos Paardekooper en Dick Metselaar. En.. confetti!

Vanaf nu is alles over alle Deventer Dichters van toen, nu en de toekomst verzameld op: www.deventerdichter.nl.

Bekijk hier een video van de feestelijke lancering:


Johanneke ontmoet in de Iordenstuin

Johanneke ter Stege heeft dit jaar haar eigen tuin tijdens poëziefestival Het Tuinfeest. Dichters, muzikanten en kunstenaars waar ze veel bewondering voor heeft zijn door haar benaderd en uitgenodigd. Sommige mensen wilde ze altijd al ontmoeten en met anderen is het juist een prettig weerzien. In de Iordenstuin ontvangt Johanneke bezoekers en kunstenaars als haar gasten en de ontmoetingen vinden plaats aan de keukentafel, in de tuin of op het podium.

Bekijk hier het programma.